Nội dung bài
Động đất ở Sơn La sáng 19/10 khiến nhiều khu vực cảm nhận rõ rung lắc, bàn ghế và đồ vật trong nhà chao đảo. Tại xã Mai Sơn, tảng đá lớn từ đồi lăn xuống làm sập phần bếp nhà dân, chính quyền địa phương đã đến kiểm tra.
Động đất ở Sơn La khiến đá rơi sập nhà dân
Theo Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần, hai trận động đất ở Sơn La liên tiếp được ghi nhận tại xã Tà Hộc. Trận đầu xảy ra lúc 6h35, có độ lớn 2,6, trận tiếp theo lúc 6h59, đạt độ lớn 4,2, cùng độ sâu chấn tiêu khoảng 12 km.
Tại Yên Châu, chị Nguyễn Thị Xiêm cho biết đợt đầu chỉ gây rung nhẹ, đến lần thứ hai, chuyển động trở nên rõ rệt. Trong khoảng 10 giây, bàn ghế, quạt trần và đèn trong nhà rung mạnh, khiến chị cảm nhận rõ tác động của trận địa chấn.
Anh Tòng Hoàng, sống tại phường Chiềng Cơi, cũng nghe tiếng ùm ùm khi ngôi nhà rung lên trong khoảng 5-7 giây vào gần 7h sáng. Thời gian rung lắc được nhân chứng mô tả khác nhau tùy địa điểm, trong khi trận thứ hai đều được nhận xét mạnh hơn.
Tại xóm 6, tiểu khu 17, xã Mai Sơn, đá từ quả đồi phía sau lăn xuống làm sập khu vực bếp của nhà dân. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, UBND xã đã cử cán bộ đến hiện trường kiểm tra tình hình và ghi nhận thiệt hại.
Viện Các khoa học Trái đất bước đầu xác định hai trận động đất có cấp độ rủi ro thiên tai bằng 0 và tiếp tục theo dõi. Vụ đá lăn tại Mai Sơn cho thấy nguy cơ cục bộ vẫn cần được kiểm tra, nhất là quanh nhà ở sát sườn đồi.
Nguyên nhân gây ra động đất 4,2 độ
Sơn La nằm trong vùng Tây Bắc, nơi có nhiều đới đứt gãy địa chất và từng ghi nhận hoạt động địa chấn qua nhiều năm.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, động đất xảy ra khi khối đá đột ngột trượt dọc đứt gãy, giải phóng năng lượng tích tụ. Năng lượng truyền qua vỏ Trái đất dưới dạng sóng địa chấn, tạo nên rung động mà con người cảm nhận trên bề mặt.
Đây là cơ chế giải thích hiện tượng nói chung, chưa thay thế kết luận chuyên môn về trận địa chấn lần này. Do đó, chưa đủ căn cứ quy nguyên nhân cho thủy điện, khai thác khoáng sản hoặc hoạt động khác khi chưa có đánh giá cụ thể.
Trước đó, trận mạnh 5,3 độ tại Mộc Châu năm 2020 từng gây thiệt hại đáng kể về nhà ở và hạ tầng tại địa phương. Đến tháng 5/2026, xã Mường Hung tiếp tục ghi nhận trận mạnh 4 độ, khiến người dân cảm nhận rung lắc tại khu vực này.
Những lưu ý an toàn khi gặp động đất
Trong lúc xảy ra rung chấn, lựa chọn vị trí trú phù hợp giúp giảm nguy cơ chấn thương do ngã hoặc đồ vật rơi. Người dân cần giữ bình tĩnh, bảo vệ đầu cổ và theo dõi hướng dẫn từ cơ quan chức năng khi tình hình ổn định.
Khi đang ở trong nhà
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo hạ thấp người, trú dưới bàn chắc chắn và bám giữ đến khi hết rung. Nếu không có chỗ trú gần đó, hãy dùng tay che đầu cổ, tránh cửa kính, tủ cao cùng vật dụng treo phía trên.
Trong lúc tòa nhà đang rung, không chạy ra ngoài, lao xuống cầu thang hoặc sử dụng thang máy vì có thể gặp nguy hiểm. Khi chuyển động dừng lại, cần quan sát lối đi, đề phòng kính vỡ và đồ đạc đổ trước khi rời vị trí trú ẩn.
Khi ở ngoài trời hoặc gần sườn dốc
Người đang ngoài trời nên di chuyển đến khoảng trống gần nhất, tránh xa tường nhà, cây lớn, cột điện và đường dây phía trên. Tại vị trí an toàn, hãy hạ thấp người và chờ rung lắc kết thúc trước khi tiếp tục di chuyển hoặc tiếp cận công trình.
Với khu dân cư sát đồi, cần chú ý đá rơi và tránh tụ tập gần vị trí vừa xảy ra sạt trượt sau rung chấn. Nếu phát hiện đất nứt, đá dịch chuyển hoặc tiếng động bất thường trên sườn dốc, hãy giữ khoảng cách và báo chính quyền địa phương.
Sau rung chấn, kiểm tra trước khi trở lại
Khi hết rung, cần đề phòng dư chấn, tránh công trình hư hỏng, dây điện đứt và khu vực có dấu hiệu rò rỉ khí. Nếu mặt đất tiếp tục chuyển động, hãy thực hiện lại thao tác hạ thấp người, che đầu cổ và bám giữ nơi trú chắc chắn.
Chủ nhà nên quan sát hư hại từ vị trí an toàn, tránh tự ý vào khu vực sập đổ để lấy đồ hoặc kiểm tra. Thông tin về diễn biến địa chấn cần được cập nhật từ cơ quan chuyên môn, hạn chế chia sẻ dự báo chưa được kiểm chứng.
Xem thêm: Theo dõi diễn biến thời sự quốc tế qua thông tin về bạo loạn đặc biệt nghiêm trọng tại Pháp.