Nội dung bài
- Cảnh báo siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm sắp đạt đỉnh
- El Nino có thể kéo dài đến tháng 2/2027
- Nhiệt độ mặt biển được dự báo vượt kỷ lục
- Hiện tượng khí hậu ảnh hưởng trên phạm vi rộng
- Những tác hại của El Nino tới trái đất
- Nắng nóng gia tăng áp lực lên đời sống
- Hạn hán và mưa lớn xuất hiện khác nhau
- Sản xuất và sinh kế chịu sức ép
- Cần làm gì để ứng phó với El Nino cường độ mạnh
- Theo dõi cảnh báo và chuẩn bị kế hoạch gia đình
- Rà soát nguồn nước và hoạt động sản xuất
- Chuẩn bị cho mưa lũ và gián đoạn sinh hoạt
Siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm đang được quan tâm sau cảnh báo về nhiệt độ mặt biển tăng nhanh tại Thái Bình Dương. Dự báo đạt đỉnh tháng 12/2026 đặt nhiều quốc gia trước nguy cơ thời tiết cực đoan, đòi hỏi chuẩn bị ứng phó từ sớm.
Cảnh báo siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm sắp đạt đỉnh
Theo thông tin khí hậu WMO công bố ngày 8/10, siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm được dự báo đạt đỉnh vào tháng 12/2026. Nhiệt độ mặt biển tăng nhanh tại Thái Bình Dương có thể kéo theo nắng nóng, hạn hán và mưa lớn tại nhiều khu vực.
El Nino có thể kéo dài đến tháng 2/2027
Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cho biết El Nino đã hình thành rõ rệt, đang mạnh lên nhanh chóng tại vùng xích đạo Thái Bình Dương. Dự báo cho thấy khả năng hiện tượng tiếp diễn đến tháng 2/2027 gần như chắc chắn, kéo dài thời gian ảnh hưởng sang năm sau.
Theo bà Saulo, đợt hiện tại có thể thuộc nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950, thời điểm bắt đầu chuỗi dữ liệu được đối chiếu.
Nhiệt độ mặt biển được dự báo vượt kỷ lục
Nhiệt độ mặt biển vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương được dự báo cao hơn bình thường khoảng 3,7°C trong quý cuối năm. Mức chênh lệch này vượt ngưỡng 2,6°C được ghi nhận giai đoạn 2015-2016, nếu diễn biến thực tế đạt cường độ như mô hình dự báo.
Đại dương ấm lên bất thường có thể làm thay đổi quy luật mưa, gia tăng nguy cơ hạn hán hoặc lũ lụt theo khu vực. Mốc tháng 12/2026 được dự báo đánh dấu đỉnh cường độ, trong khi ảnh hưởng tới nhiệt độ toàn cầu có thể xuất hiện muộn hơn.
Hiện tượng khí hậu ảnh hưởng trên phạm vi rộng
El Nino xuất hiện khi nhiệt độ mặt biển vùng xích đạo trung tâm và phía đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường, kéo dài. Quá trình tương tác giữa đại dương và khí quyển sau đó thay đổi, tác động tới chế độ gió cùng lượng mưa trên diện rộng.
Hiện tượng thường xuất hiện theo chu kỳ 2-7 năm, kéo dài khoảng 9-12 tháng và đạt đỉnh trong khoảng tháng 11 đến tháng 2 năm sau. El Nino thuộc hệ thống dao động khí hậu ENSO, không phải siêu bão có tâm xoáy, sức gió và đường di chuyển riêng biệt.
Những tác hại của El Nino tới trái đất
Nguy cơ từ EL Nino mạnh nhất 100 năm không dừng ở nhiệt độ tăng, mà còn liên quan đến sự phân bố lượng mưa. Tác động có thể khác nhau giữa từng khu vực, phụ thuộc cường độ, thời gian kéo dài và sự tương tác với yếu tố khí hậu.
Nắng nóng gia tăng áp lực lên đời sống
El Nino có thể làm tăng khả năng xuất hiện nhiệt độ vượt trung bình, trong bối cảnh nền nhiệt đang chịu ảnh hưởng biến đổi khí hậu. Ảnh hưởng tới nhiệt độ toàn cầu có thể kéo dài sau đỉnh nóng lên của đại dương, thay vì kết thúc ngay khi hiện tượng suy yếu.
Trong kịch bản, việc chuẩn bị nơi tránh nóng cho lao động ngoài trời cần được ưu tiên sớm. Trường học và cơ sở sản xuất nên rà soát lịch hoạt động, khả năng thông gió cùng phương án nghỉ phù hợp khi có cảnh báo.
Hạn hán và mưa lớn xuất hiện khác nhau
Sự thay đổi của hệ thống đại dương và khí quyển có thể làm tăng nguy cơ hạn hán hoặc mưa lớn tại từng khu vực. UNDRR lưu ý phạm vi ảnh hưởng còn bao gồm lũ lụt, sạt lở và thiệt hại đối với hạ tầng, nông nghiệp cùng nghề cá.
Với EL Nino nghìn năm có một, dự báo toàn cầu không thể thay thế bản tin cảnh báo mưa lũ cho từng địa phương. Tại Việt Nam, kế hoạch phòng chống thiên tai cần dựa vào thông tin cập nhật trong nước, thay vì suy diễn từ tình hình nước ngoài.
Sản xuất và sinh kế chịu sức ép
Nông nghiệp, nghề cá và hạ tầng nằm trong nhóm lĩnh vực có thể chịu tác động khi El Nino làm thay đổi nền khí hậu. Thiệt hại cụ thể cần được đánh giá theo địa bàn, mùa vụ và khả năng ứng phó, tránh sử dụng chung kịch bản cho mọi nơi.
Cơ sở sản xuất nên tính phương án thay thế nguồn nước và bảo vệ hàng hóa. Hộ kinh doanh cần kiểm tra kho chứa, đường vận chuyển và lịch giao nhận, nhất là khi địa phương phát cảnh báo thời tiết bất lợi.
Cần làm gì để ứng phó với El Nino cường độ mạnh
Ứng phó siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm cần bắt đầu từ dự báo đáng tin cậy và phương án phù hợp từng địa bàn. WMO nhấn mạnh dự báo theo mùa cùng cảnh báo sớm giúp chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng có thêm thời gian chuẩn bị ứng phó.
Theo dõi cảnh báo và chuẩn bị kế hoạch gia đình
Gia đình nên theo dõi bản tin khí tượng chính thức, chú ý thời điểm ban hành và địa bàn ảnh hưởng trước khi thay đổi kế hoạch. Khi chia sẻ thông tin, cần giữ nguyên tính chất dự báo, tránh thêm nhận định chưa được kiểm chứng.
Mỗi nhà nên thống nhất cách liên lạc, điểm gặp và người hỗ trợ thành viên cần chăm sóc nếu phải sơ tán theo thông báo. Giấy tờ quan trọng cần đặt trong túi chống nước, đồng thời chuẩn bị đèn pin, pin dự phòng và đồ dùng phù hợp nhu cầu.
Rà soát nguồn nước và hoạt động sản xuất
Khu vực có cảnh báo thiếu nước nên kiểm tra bồn chứa, sửa điểm rò rỉ và phân bổ nước theo nhu cầu thiết yếu trước. Việc dự trữ cần phù hợp sức chứa thực tế, bảo đảm dụng cụ sạch và có nắp đậy, tránh tích trữ quá mức cần thiết.
Trong sản xuất, lịch gieo trồng và phương án tưới cần được rà soát cùng hướng dẫn chuyên môn, dựa trên nguồn nước tại địa phương. Cơ sở nuôi trồng nên chuẩn bị phương tiện theo dõi môi trường, xác định đầu mối kỹ thuật để xử lý khi có bất thường.
Chuẩn bị cho mưa lũ và gián đoạn sinh hoạt
Tại nơi có cảnh báo mưa lớn, gia đình nên kiểm tra mái nhà, đường thoát nước và vị trí cất giữ đồ dùng quan trọng. Hàng hóa cần chuyển khỏi khu vực dễ ngập, đồng thời thống nhất phương án di chuyển theo hướng dẫn của chính quyền khi có yêu cầu.
Kế hoạch dự phòng nên tính đến mất điện, gián đoạn giao thông và việc chăm sóc trẻ nhỏ hoặc thành viên cần hỗ trợ thường xuyên. Chuẩn bị sớm giúp gia đình xác định việc cần làm trước, thay vì chờ thời tiết chuyển xấu rồi mới tìm phương tiện và hỗ trợ.
Xem thêm tin tức khác trong ngày: Emoura Phạm đạt á hậu 4 Miss Grand 2026.
Siêu EL Nino mạnh nhất 100 năm cần được nhìn nhận thận trọng, bởi cảnh báo hiện tại chưa xác nhận kỷ lục trong suốt thế kỷ. Theo dõi dự báo chính thức và chuẩn bị theo rủi ro địa phương sẽ giúp cộng đồng chủ động hơn trước diễn biến khí hậu.