Siết quy định hiến mô nhằm bảo vệ người hiến, đặc biệt là trẻ em, trước nguy cơ bị ép buộc hoặc lợi dụng. Tại phiên thảo luận sáng 2/11, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ quyền từ chối của trẻ, đồng thời tăng kiểm soát để ngăn chặn mua bán mô, bộ phận cơ thể.
Đề xuất trẻ được quyền tự quyết hiến mô tái sinh
Theo dự thảo chỉnh lý trình Quốc hội sáng 2/11, người dưới – 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể hoặc hiến xác. Nhóm này chỉ được hiến mô tái sinh cho anh, chị, em ruột nếu không có người trưởng thành phù hợp.
Các điều kiện đi kèm gồm bảo đảm sức khỏe, tư vấn độc lập và có văn bản đồng ý của cha mẹ. Danh mục cho phép bao gồm tế bào gốc tạo máu, tế bào lympho từ máu ngoại vi, tuyệt đối cấm lấy mô không tái sinh và bộ phận cơ thể.
Góp ý tại phiên thảo luận, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nhấn mạnh sự chấp thuận của gia đình không thể thay thế ý chí của trẻ. Bà đề nghị bổ sung yêu cầu giải thích phù hợp với độ tuổi, đồng thời không tiến hành lấy mô nếu người hiến phản đối.
Với trường hợp chết não hoặc chết tuần hoàn, nữ đại biểu kiến nghị tôn trọng nguyện vọng đã bày tỏ. Đây là đề xuất nhằm bảo đảm quyền quyết định đối với cơ thể của người chưa thành niên.
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu cũng đề nghị đặt sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ làm điều kiện tiên quyết. Theo ông, hành lang pháp lý cần ngăn ngừa lạm dụng nhưng vẫn duy trì cơ hội điều trị cho bệnh nhân chờ ghép.
Ngăn chặn mua bán bộ phận cơ thể
Giải trình tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết dự thảo nâng số nhóm hành vi bị nghiêm cấm từ 10 lên 21. Các điều chỉnh nhằm bảo vệ người hiến và tăng cơ sở xử lý hoạt động thương mại hóa mô, tạng.
Những hành vi bị cấm gồm lấy trộm, dụ dỗ, lừa dối, ép buộc hiến; mua bán bộ phận cơ thể hoặc môi giới vì mục đích thương mại. Việc lợi dụng quan hệ giám hộ, chăm sóc thay thế hay nuôi con nuôi để trục lợi từ người dưới 18 tuổi cũng được nêu rõ.
Dự thảo giới hạn người từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho thành viên gia đình. Với trường hợp ngoài phạm vi này, người hiến phải từ đủ 25 tuổi, đáp ứng yêu cầu sức khỏe, đăng ký và tư vấn độc lập.
Hoạt động chuyên môn chỉ được tiến hành tại cơ sở đủ điều kiện. Còn hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn phải độc lập với kíp điều trị và lấy, ghép.
Ở khâu điều phối, dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ để phục vụ giám sát, bảo đảm phân bổ minh bạch. Các hành vi sửa sai thông tin ưu tiên, can thiệp trái phép vào hệ thống hoặc lợi dụng chức trách để trục lợi đều thuộc diện nghiêm cấm trong bản chỉnh lý.
Xem thêm: Giải mã game đi chùa online thu hút hàng chục nghìn người tham gia.